de gedekte tafel van de Heer de gedekte tafel van de Heer

door Christien van Harten
Preek bij Psalm 81  en Matteüs 22: 1-14 op zondag 15 oktober 2017, zondag voor hetwerelddiaconaat

Hoe doe je dat, je vriendschap vieren, je verbondenheid, of bijna soft gezegd, je liefde voor de ander? In onze wereld en cultuur moeten we er over nadenken. Want aan het tonen van je vriendschap zijn risico’s verbonden. Als ik een jarige pleegzoon vraag wie hij voor zijn feestje wilt uitnodigen denkt hij na en zegt hij het niet te weten. Ik ben bang dat ze mij niet terug zullen vragen als zij jarig zijn, zegt hij. Dus laat maar zitten.
We weten misschien in Nederland niet zo goed hoe we onze tijd moeten investeren met wie ons lief is. Mooi vond ik het bericht over Yvonne Jaspers, de boer zoekt vrouw presentatrice, die een lans wil breken voor de Zweedse keuken en het zweedse momentje van de Fika. Ze schreef een kookboek met recepten uit het Noorden. In Zweden hebben ze momenten rondom eten die je door de winter heen helpen, het Zweedse koffie– en theemoment. Dat betekent niet: even snel een bakkie leut met een mariakoekje. Maar het is een: telefoon uit, laptop weg, en er echt samen voor gaan zitten, thuis én op je werk. Fika zorgt voor het samen zijn, het gaat om met elkaar het moment pakken, jezelf even vrij maken. Hoewel het tijd kost maakt het je gelukkiger, bewuster en meer verbonden met jezelf en de ander. Jezus doet het ons voor door zijn hele leven heen.
Hij zit en eet, spreekt en sluit af met eten, nodigt uit om aan tafel te komen, of je nu in de boom zit of eigenlijk onderweg was. Hij gaat aan tafel met zijn naaste. Met een maaltijd wordt  het leven en de liefde gevierd.
En nu vertelt Jezus een verhaal over het top-punt van zo’n liefdesmaaltijd, de bruiloft van een zoon.  Het is een verhaal in een rijtje van 3: een over twee zonen, een over de onrechtvaardige pachters en deze over het  bruiloftsfeest. De betekenis van het verhaal komt sterk overeen met voorgaande gelijkenissen, die gericht zijn op de kritiek van de vertegenwoordigers van het Sanhedrin op de bevoegdheid van Jezus. Het zijn verhalen over 2 geboren zonen van een zelfde vader, dienaren van een zelfde vader en de familie en vrienden van een zelfde vader en hun niet luisteren en doen wat de vader wil.  Het zijn typische Joodse Midrasjiem die Jezus op de lippen neemt, verhalen die herkent worden en die heel beeldend de liefde en de macht van de Vader schilderen met woorden. Verhalen die je meenemen en aan het einde achterlaten met een vraag: waar zit ik in het verhaal? Wat vraagt de Vader aan mij? En zo spreekt Jezus de leiders van het volk en de mensen die eromheen staan aan.
 
In  het midden Oosten was het heel gewoon dat een bruiloft in het huis van de bruidegom werd gevierd en dat de ouders van de bruidegom dus de verantwoordelijkheid daarover hadden.  In de hogere kringen werd er eerst een algemene uitnodiging uitgestuurd, een soort Save the date uitnodiging die wij ook steeds vaker zien bij happenings. En als dan alle voorbereidingen achter de rug waren, werd de exacte tijd bekend gemaakt. Dus zij die geroepen werden hadden al een uitnodiging gehad. Nu nog afzeggen gold als een belediging.
De knechten, dwz de discipelen, gingen uit om de gasten te roepen. Maar hoewel de gasten, en dat wil dan zeggen Israël, uitgenodigd waren, wilden zij niet komen.  Gewoonlijk duurt een bruiloft 7 dagen. Maar een koninklijke bruiloft kon nog wel langer duren, met verschillende formele en openbare en minder openbare momenten (bijna een beetje vergelijkbaar met een rouw periode van een grootheid als nu bij burgermeester van der Laan).
En hij zond opnieuw, lezen we, andere slaven, zeggende zie de maaltijd is gereed. Het woord voor maaltijd hier is ‘ariston’ dat eigenlijk op een soort brunch duidt. Het was nog maar het voorproefje, het begin, met een toevoeging dat de ossen en gemeste beesten geslacht zijn. Dit vers herinnert sterk aan spreuken 9: 2 tot 5 waar staat: onnozele mensen, kom toch deze kant op. Wie geen verstand heeft roep ze toe: haar vee is geslacht, haar wijn gemengd, de tafel is gedekt.
Natuurlijk hoorden de Joodse leiders deze woorden meeklinken en konden ze dit verhaal over het vieren van de wijsheid van de liefde heel goed begrijpen en interpreteren. Het kwam binnen met deze nieuwe woorden die in het OT al klonken.
Eerst wilden die gasten niet komen en nu negeerden ze zelfs en werden ze meer in beslag genomen door hun eigen belangen, hun huisje boompje beestje. De derde reactie is een hele grimmige. Ze grepen de slaven, mishandelden en daarna dankte zij ze af als oud vuil, doden ze hen. Wat is een mensen leven waard? Je eigen materiele behoeften, je eigen wereldje, jouw eigen overleven, gaat dat voor het leven van een ander? Gelukkig leven wij in een wereld met nog zoveel normen en waarden, mede door onze rijkdom en eerlijke verdeling dat we dat niet waard vinden, moord na uitleven van eigen behoeften-bevrediging , voluit afkeuren. De reacties op de dood van Anne Faber getuigen daar, God zij dank, intens van. Maar als er mensen verdwijnen in landen waar deze welvaart niet is, waar een mensenleven een andere waarde heeft,  in Kenia of Afghanistan, in Somalië of Kazachstan, halen we onze schouders op. Mooi is dan het weten dat er mensen zijn die niet hun schouders ophalen en hun goede herfstvakantie spenderen aan een transport van 33 dozen gevuld met bijbels vanuit Geldermalsen naar het Oosten, Rusland,
  33 verhuisdozen tjokvol met verhalen als deze gelijkenis, over de waarde van een mensenleven, om te verspreiden van Oost tot West.
Als we dit lezen moeten we bedenken dat we te maken hebben met een tijd uit de Bijbelse geschiedenis waarin een koning bij de geringste ergernis besloot een stad te verwoesten. We horen door de gelijkenis heen de lijn van de profeten verhalen doorklinken waarbij de ene na de andere profeet naar Israël werd gestuurd om te getuigen van de liefde van God voor de mensen. Maar het volk werd onverschillig en hield zich bezig met eigen kleinigheden, eigen druk-makerijtjes en bezigheden en werd moe van dat geroep van God. En de profeten profeteerden door over de boosheid en de verwoestingen die het volk op hun hals haalden. En zo zou ook nu Jeruzalem verwoest worden in 70 na Christus door de Romeinen.
Onverschilligheid is dodelijk. En daar gaat het verhaal mee door.
Als de koning dan door de knechten het volk heeft laten uitnodigen en de zaal vol zit met gespuis van de pleinen aan de rand van de stad (dus de bedelaars en onreinen) en zelfs kwaden en goeden, of te wel allen, staat er, dus ook allen die volgens wereldse normen en waarden wèl slecht zijn, toen trad de koning binnen. En de koning weet dat geen mens echt goed is, alle mensen schaduwkanten hebben, maar hij verlangt naar vrede en liefde en een grote gedekte tafel waaraan gedeeld kan worden en ogen geopend zijn voor de liefde waar we allen ontvankelijk voor zijn geschapen. Hij loopt rond en zelfs dan, aan die tafel, treft hij nog mensen die zich niet hebben geopend voor zijn liefde, voor zijn Goedheid, voor de schoonheid van Gods rijk. Hij ziet te midden van de gewassen klederen, kleren die gewassen zijn om nieuw leven te ontvangen en teken zijn van vergeving, een kleed van onheil zitten, van egoïsme en eigen kortzichtigheid.
De Joden zullen bij het horen van dit verhaal, een stapeling van beledigingen gehoord hebben, het ene na het andere: aanzitten met vieze kleren, het niet antwoorden op een vraag van de koning, het binnen geglipt zijn om als een varken je vol te vreten en dan weer je eigen onreine weg te gaan.
De afsluiting van het verhaal is op maat geschreven: het geroepen worden om aan te schuiven klinkt al eeuwen. Zit toch aan, aan mijn feesttafel, ik wil je voeden met de edelste tarwe –
ja, jou zou ik spijzigen met honing uit de rots.’
Vandaag is het de zondag van het werelddiaconaat. Vandaag wordt er aan ons gevraagd een steentje bij te dragen aan dat feestmaal van onze Heer. Vandaag mogen wij ons identificeren met de dienaren, de diaconia, de dienaren die het in het verhaal van Jezus mogelijk maken dat de tafel gedekt is en de gasten gekleed en met open ogen en een open hart aan tafel plaats nemen. Laten we vandaag ons niet identificeren met de onverschilligen of de mensen die het te druk hebben met eigen belangen. Ik denk dat we anders vanmorgen hier niet bij elkaar waren geweest. We mogen ons ook identificeren met de helpers bij dat koninkrijk, met de hele gewone mensen die de liefde van God diep in hun hart kennen en zo er naar verlangen dat deze uitgedragen wordt. Mensen die door alle eeuwen heen, de liefde hebben bezongen en als een lied in hun hoofd en hart meedragen en willen uitdragen, die met joden en christenen, met Soedanese vrouwen en getroffen Syriërs,  Moldaviërs willen zingen van de gedekte tafel van de Heer. Laten we zo nu vanmorgen ook zingen in ons eenvoudige dorpje Enspijk, in deze kerk de woorden van die oude psalm 81.  Ik geef most (dat is het sap waar wij de wijn van kunnen maken) en graan, en honing uit de rotsen.
Amen.
 

terug
 
 
Stichting Wijdekerk

LHBT’ers zijn bij ons gewenst in de kerk, Lees verder onder Wie zijn wij-Bovenplaatselijke organisaties.
 
 
In onze dorpen
Samen doen in Enspijk en DOP (Dorpsontmoetingspunt) in Deil en Soos 60+
  meer
 
Jaarmarkt Deil
Jaarmarkt Deil groot succes en blijft voorlopig bij de scheepswerf. Lees verder Wie zijn wij-Kerkbeheer
 
 
Geslaagde dorpsmarkt Enspijk
Lees verder: Wie zijn wij-Kerkbeheer.
 
Moldavië 2018
POZM-POZA gaan weer naar Moldavië, hun laatste actie is op 27 mei (Jeugd-Specials)
 
Talenten gezocht!
De kerkenraad is naarstig op zoek naar talenten.
Er zijn een aantal vacatures ontstaan  binnen onze gemeente, in de kerkenraad, maar ook daarbuiten, zoals een ouderling en iemand die het paasontbijt coördineert.
  meer
 
Behoefte aan een gesprek?
We willen een (t)huis bieden. Dat betekent ook: omzien naar elkaar, openstaan voor elkaar, elkaar opzoeken. Lees verder onder Wie zijn wij?-Pastoraat of stuur een mail naar
 
 
Trouwen?
Zijn er trouwplannen? Denk ook op tijd aan kerkgebouw en dominee.
  meer
 
Dopen?
Een kindje geboren? Laat het ons weten, zeker als je het kindje wilt laten dopen.
  meer
 
Privacy
Voor de Privacyverklaring van de Protetstantse Gemeente Deil - Enspijk: privacyverklaring
 
ANBI
Bekijk de ANBI gegevens van onze diaconie (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 7 juni 2018)
Bekijk de ANBI gegevens van onze gemeente (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 1 juni 2017)
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.