een woord dat vertrouwen wekt, moed geeft, verandering teweeg brengt een woord dat vertrouwen wekt, moed geeft, verandering teweeg brengt

Preek bij Deuteronomium 18,9-22, 1 Korintiërs 8, 1-13 en Marcus 1, 21-28 op zondag 28 januari 2018, intrededienst
door ds. Klaas Touwen

Inleiding op de lezingen:
De lezingen van vandaag – Deuteronomium 18,9-22; 1 Korintiërs 8,1-13 en Matteüs 1,21-28 – gaan over waar je een profeet aan herkent en over zijn volmacht, gezag, zeggenschap.
Ik heb deze lezingen niet bedacht. Ze worden vandaag wereldwijd, hemelsbreed, op alle continenten gelezen – protestant en katholiek. Wij sluiten ons daarbij aan. Ook dat is oecumenisch.
De lezing uit de brief van Paulus aan de Korintiërs heeft wel wat toelichting nodig Het gaat in die lezing over feestelijke maaltijden. Je buren hebben iets te vieren en jij bent ook uitgenodigd.
In die tijd was het zo dat het meeste vlees afkomstig was van de offercultus in allerlei tempels, gewijd aan allerlei goden. Wij denken daarvan dat al die stieren, rammen en geitenbokken in rook opgingen, als brandoffers door de schoorsteen werden gejaagd, maar dat was helemaal niet zo. Het meeste vlees was bestemd voor het vredeoffer. Dat is een offermaaltijd, een diner, een banket, maar wel met vlees gewijd aan die een of andere godheid.
Nu kun je zeggen: ik doe daaraan mee, het zijn mijn buren, ze hebben iets te vieren. En die andere goden, ach, die hebben niets om het lijf, achter het behang plakken, ze stellen niets voor. Voor ons is er maar Een. Dus aan zo’n vredemaaltijd, ik doe gewoon mee.
Ja, Paulus stemt met je in.
Maar stel je voor: er is iemand in jouw omgeving voor wie die goden nog zo’n realiteit hebben, dat hij helemaal van de wijs raakt als hij jou aan zo’n offermaaltijd ziet zitten. Dan kun je het beter niet doen. Om diegene die niet zo stevig in zijn schoenen staat ter wille te zijn.


Lieve gemeente,
Ze kunnen zoveel zeggen! Woorden, woorden, woorden. Praatjesmakers, kletsmeiers. Maar wat is een woord van de Heer? Dus dat je erop aan kunt, dat je erop kunt bouwen?
De ene profeet is de andere niet. Sommigen hebben aanhang, zijn populair. Maar dat men in groten getale iemand napraat, ook dat zegt niets.
Ook het oude Israël wist van populisme, van profetieën de erin gaan als koek. Applaus, spreekkoren, volksmennerij, demagogie.
 
Hecht er niet teveel geloof aan! Geloof het niet! De Bijbel is vooral een oefening in ongeloof. Waarzeggers, wolkenschouwers, lieden die in de ingewanden van offerdieren zitten te turen om er jouw toekomst uit op te maken, geloof ze niet!
Waar kun je een ware profeet aan herkennen? En waar lees je de valsheid van een profetie aan af? Daar worden in de tekst twee kenmerken van genoemd. Een echte profetie wordt vervuld, geschiedt, gebeurt. En een echte profetie komt uit.
 
Jezus in de synagoge van Kafarnaüm is de stem der profetie, het Levende Woord in eigen persoon. Wat hij zegt gebeurt, zijn woord verwerkelijkt zich. Die schreeuwende man, bezet en bezeten, hij wordt genezen, hij wordt bevrijd. Op het woord van Jezus van Nazaret, de heilige van God – die demon weet dat allemaal – gebeurt het!
 
‘Het komt uit.’ Zo staat het vaak in vertalingen, dat een echte profetie uitkomt, maar dat is veel te plat, alsof profetie een soort waarzeggerij zou zijn, toekomstvoorspelling, koffiedik kijken, de Bijbel als een glazen bol, een orakelboek waar je vragen aan kunt stellen en er komen antwoorden uit.
 
U weet wat afasie is. Wie daaraan lijdt – een groot lijden – kan niet zeggen wat hij bedoelt, de woorden komen niet, andere woorden zitten in de weg. Je kunt het niet zeggen, a-fasie: niet zeggen. Zo is profetie iets met: pro – voor – en zeggen.
Daar wordt wel van gemaakt dat profetie voorzegging zou zijn, het voorzeggen van de toekomst, voorspelling. Een veel gehoord misverstand, jammerlijke onzin.
 
In werkelijkheid betekent profetie dat de profeet voor iemand anders spreekt. Je bent altijd profeet van. Van Baäl, Astarte, of de Levende, de Ene. De profeet spreekt voor – in de zin van: spreekbuis van, in plaats van, in opdracht van: ‘Zo spreekt de Heer! His master’s voice.
Geen voorspellerij dus, maar hij of zij spreekt voor God.
Het zit ’m er dus niet zozeer in of het woord uitkomt, als wel of de profetie iets uithaalt, iets uitwerkt, gebeurt.
 
Er zijn in je bedrijf, in je werk of in de kerk stemmen die roepen: er is geen geld voor, er is geen tijd voor, we hebben er geen mensen voor. Als je dat zegt is het altijd waar en het komt altijd uit. Met alle gelijk van de wereld kun je dit soort dingen zeggen, onmogelijkheden opwerpen, blokkades opstapelen. Het komt uit. Maar het is lamlendigheid, geen profetie. Want het komt wel uit, maar het werkt niets uit, er gebeurt niets. Alles blijft zoals het was, teleurstellend, ontmoedigend.
 
Voorbeeld: Jona. Hij moest profeteren tegen Ninevé: dat als de stad zich niet bekeerde, de stad verwoest zou worden. Kwam die profetie uit? Nee, want God bedacht zich. Haalde die profetie wat uit? Ja, want de hele stad toonde berouw, de koning, het volk, zelfs de dieren.
De waarheid van een profetie zit ’m niet in of de profetie uitkomt, maar in wat de profetie bewerkt, uithaalt, in gang zet. Of het een woord is dat vertrouwen wekt, moed geeft, verandering teweeg brengt.
 
Ik was tien toen Martin Luther King werd vermoord, dit jaar een halve eeuw geleden. Hij heeft een onuitwisbare indruk op mij gemaakt, zijn dood ook. Ik was een kind, ik weet nog hoe wanhopig ik was die avond.
Die gebeurtenis heeft mede gemaakt wie en wat ik nu ben. Hij was de stem van de zwarte burgerrechtenbeweging. Zijn visioen van gelijkberechtiging, is het uitgekomen? De Verenigde Staten hebben een zwarte president gehad. Maar dat was de vorige…
Maar heeft zijn visioen iets uitgewerkt? Ja, hij was de stem. Hij gaf hoop aan een heel volk dat in beweging kwam en zijn rechten opeiste.
 
Een ware profeet, zijn woord wordt gedaan. Zijn woorden zijn daden. Ze voltrekken zich. Er zijn dus mensen nodig om een profetie waar te maken.
Jezus, aan het begin van zijn optreden in de synagoge van Kafarnaüm, heeft zijn eerste leerlingen bij zich én die bezeten man die bevrijd is én een hele gemeenschap waarin zijn woorden met verbazing en ontzag waar worden gemaakt.
 
Dat is waar ook wij in beeld komen: u en ik. Dat wij leven naar deze woorden die daden willen worden, geloof willen wekken, gemeenschap stichten, bezieling brengen, hoop geven, troost bieden, ons uitdagen, een hart onder de riem steken… omwille van hem aan wie is de heerlijkheid en de macht in alle eeuwigheid.
 
 
 

terug
 
 
Geslaagde dorpsmarkt Enspijk
Lees verder: Wie zijn wij-Kerkbeheer.
 
Moldavië 2018
POZM-POZA gaan weer naar Moldavië, hun laatste actie is op 27 mei (Jeugd-Specials)
 
Talenten gezocht!
De kerkenraad is naarstig op zoek naar talenten.
Er zijn een aantal vacatures ontstaan  binnen onze gemeente, in de kerkenraad, maar ook daarbuiten, zoals een ouderling en iemand die het paasontbijt coördineert.
  meer
 
Behoefte aan een gesprek?
We willen een (t)huis bieden. Dat betekent ook: omzien naar elkaar, openstaan voor elkaar, elkaar opzoeken. Lees verder onder Wie zijn wij?-Pastoraat of stuur een mail naar
 
 
Trouwen?
Zijn er trouwplannen? Denk ook op tijd aan kerkgebouw en dominee.
  meer
 
Dopen?
Een kindje geboren? Laat het ons weten, zeker als je het kindje wilt laten dopen.
  meer
 
Privacy
Voor de Privacyverklaring van de Protetstantse Gemeente Deil - Enspijk: privacyverklaring
 
ANBI
Bekijk de ANBI gegevens van onze diaconie (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 11 mei 2017)
Bekijk de ANBI gegevens van onze gemeente (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 1 juni 2017)
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.