dienen in vrijheid dienen in vrijheid

door Magda Hazeleger
Preek bij Marcus 10 vers 32-45 op zondag 21 oktober 2012

Gemeente, geliefden van onze Heer Jezus Christus,

Zo worden we al eeuwen door genoemd: Gemeente van onze Heer Jezus Christus. Dat betekent dat wij van Hem zijn. Niet meer van onszelf, maar van Hem. Wij, die hier samenkomen, wij als gemeente, u als gemeentelid. U bent van hem, en u bent geliefd. Dat is iets om u aan op te trekken. En om u op uw plaats te zetten. Uw identiteit ligt bij Hem, in Hem. U hoort bij hem.

Het tekstgedeelte van vandaag vertelt erover.

Jakobus en Johannes behoren bij de groep intimi van Jezus. Net als Petrus. Het is een pittig stel, die drie. Petrus als haantje de voorste. Snel geprikkeld, betrokken, enthousiast. Vooraan als het aankomt op actie. Jakobus en Johannes zijn zonen van Zebedeus. Als zij geroepen worden waren ze samen met hun vader met hun personeel aan het werk. We mogen aannemen dat zij uit een welgestelde familie kwamen. Ook zij komen onmiddellijk achter Jezus aan.  Niet veel later krijgen ze van Jezus de bijnaam ‘zonen van de donder’. Zo’n naam krijgt je niet wanneer je een rustige en beheerste persoonlijkheid hebt. De  Johannes’ brieven hebben hem de naam ‘apostel van de liefde’ opgeleverd. Het is goed om te bedenken dat deze brieven geschreven zijn toen hij al wat ouder was. En het is ook goed om de brieven eens te lezen geschreven door iemand die ‘zoon van de donder genoemd wordt’. 

Als we op dit punt van het evangelie komen, hebben deze twee zonen van de donder heftige dagen achter de rug. Zij hebben als enigen, met Petrus, de verheerlijking van Jezus op de berg gezien, met Mozes en Elia. Ze hebben net, onderweg naar Jeruzalem, gehoord hoe moeilijk het is om het Koninkrijk Gods binnen te gaan. Zeker als rijke.  Vervolgens hebben ze de vraag van Petrus gehoord:  ‘Maar wij hebben alles achtergelaten om u te volgen!’  Jezus zei: ‘Ik verzeker jullie: iedereen die broers of zusters, moeder, vader of kinderen, huis of akkers heeft achtergelaten omwille van mij en het evangelie, zal het honderdvoudige ontvangen: in deze tijd broers en zusters, moeders en kinderen, huizen en akkers, al zal dat gepaard gaan met vervolging, en in de tijd die komt het eeuwige leven. Vele eersten zullen de laatsten zijn en vele laatsten de eersten.’

Ze zijn niet afgehaakt, deze twee. Integendeel: het is tijd, zo lijken zij te denken, om vast een voorschot te nemen op de beloning. Zij hebben immers hun vader en moeder verlaten? Het is verleidelijk om de vraag van Jakobus en Johannes snel te veroordelen. Dat is helemaal niet netjes. Bij het horen ervan voelen wij ook verontwaardiging en we kunnen ons helemaal inleven in de reactie van de andere discipelen. We leren het al jong: ‘kinderen die vragen worden overgeslagen’. Maar misschien oordelen we wel te snel. Want het is voor gelovigen helemaal geen onbekend terrein.

Ik vroeg onlangs een jongere wat hij van deze twee vond. Hij vond ’t een heel begrijpelijke vraag: Je bent bij Jézus, en het is alleen maar heel slim om het te vragen. Nee heb je, Ja kun je krijgen. Hij zat er meer mee dat Jezus niet gewoon Ja of Nee zei.

Misschien vragen we zelf misschien niet om de beste plaatsen, maar we houden nu ook  rekening met de beloning en de beloften die in het vooruitzicht liggen. We slaan het lastige leven nu daarbij dan gemakshalve even over, en verkneukelen ons op de toekomst. Dat is begrijpelijk: moeilijke dingen sla je graag over. Wat zouden wij zeggen als Jezus ons vroeg: ‘Wat wil je dat ik voor je zal doen?’

Nog even terug in de tekst:

In het tekstgedeelte dat we gelezen hebben begint met angst. Ze waren bevreesd. De vraag wordt gesteld in een situatie van dreiging. Jezus heeft hun gevoelens van dreiging ook nog eens concreet gemaakt. Hij vertelt hen wat hem te wachten staat. Hij wordt overgeleverd aan de overpriesters en schriftgeleerden. Ter dood veroordeeld. En Jezus wordt niet alleen aan Joden overgeleverd. Maar ook aan de heidenen. En die zullen hem bespotten, bespuwen, geselen en doden. Jezus’ lijden en sterven wordt door Jood en heiden voltrokken. En na 3 dagen zal hij opstaan.

Het zullen je vrienden maar zijn die dan vervolgens het hebben over de beloning dat ze hem volgen. ‘What’s in it for me?’ Het is zoiets als: Prima allemaal, maar kunnen we het dan nu hebben over wat wij zullen ontvangen?
En daar moeten we ook maar eens niet te makkelijk over oordelen. Want is het niet vaak zo dat Jezus’ lijden en sterven een makkelijk opstapje is voor onze beloning, de beloften, de vergeving? En moeten we ons ook niet zo nu en dan diep schamen over het gemak waarmee wij het offer van Jezus voor lief nemen? Wat is het makkelijk om met Jezus om te gaan volledig vanwege ons eigen belang. Al is het alleen maar vanwege het goede gevoel dat het geeft, vanwege de mooie en diepe gedachten die je erbij hebt.

Maar wat een vriend hebben we dan in Jezus! Jezus doet de discipelen geen verwijten. Hij zegt niet iets als: ‘Schaam je diep!’ Of: ‘Hallo, wat zijn jullie voor vrienden..!’ Hij zegt: ‘Je weet niet wat je vraagt.’ En meteen vervolgt Hij met een wedervraag. Het antwoord op de vraag: Mag ik de beste plek? Wordt beantwoord met een wedervraag: kun je de beker drinken die ik drink? En met de doop gedoopt worden waarmee ik gedoopt wordt?

En ze zeiden: Wij kunnen het.

Het zijn de slechtsten niet die dat antwoord geven. Het geeft aan dat deze jongens enthousiast zijn over hun volgen van Jezus. Ze willen er diep voor gaan. Ze hebben alles opgegeven, zijn door spannende periodes met Jezus heen gegaan en ze willen er ook in de toekomst voor gaan. Het zou een prachtige tekst zijn voor een belijdenisdienst. Deze Jezus, daar gaan wij voor. Ook als het moeilijk wordt. Mooi ook dat ze het samen doen. Ze hebben elkaar als het gaat om het volgen van Jezus. En ze willen allebei dicht bij Jezus zijn. Dat heeft weldegelijk van alles met liefde te maken. Hun oriëntatie ligt bij Jezus. Maar ze merken dat hun bidden, hun vragen niet zozeer leidt tot verandering van Jezus, maar dat Jezus hén wil veranderen. Niet dat zij diep willen gaan voor Jezus is doorslaggevend, maar dat Jezus diep voor hen wil gaan. En dat Hij wil dat wij daarvan leren en daardoor veranderen. Zo lief heeft God ons.

Jezus zegt niet, ‘dat kunnen jullie helemaal niet’. Het is verrassend hoe Jezus telkens anders antwoordt dan je kunt bedenken. Vanuit mijn traditie zou ik verwachten dat Jezus glimlachend zijn hoofd zou schudden en zou zeggen: ‘Je weet niet wat je zegt. Dat is helemaal mijn pakkie-an.’ Nee. Jezus komt met de belofte dat ze krijgen wat ze zeggen. Een bittere beker, en een zware doop. Willekeurig waarom u Jezus volgt: als je Hem volgt is de consequentie een bittere beker en een zware doop. We weten niet wat we zeggen als we vragen. Er is ons geen makkelijke reis beloofd.

Over die doop even. Weet u nog wat de doop is? Het is de verzinnebeelding van de dood. De zonde wordt gedood. Er wordt opgestaan in een nieuw leven. Jezus’ eerste doop, die in de Jordaan, is zijn vereenzelviging met de zondaar. Zijn doop waar hij nu over spreekt is ondergaan in dood door de zonde, door de zondaren. Met als uitkomst het opstaan. Maar in eerste plaats het ondergaan in de dood, de uiterste consequentie van de zonde.

Waar het gaat om het leven van een discipel – om u, om jou, om mij -, gaat het om het drinken van een bittere beker. En om sterven. Lijden aan zonde, die van onszelf en die van anderen, en zondaren. Het is weliswaar niet het exact zelfde, maar weldegelijk vergelijkbaar. Dat gaat niet alleen over lijden, maar ook over grote uitdagingen. Ingewikkelde vraagstukken, moedige beslissingen. Verstandig optreden, rechtvaardig zijn. Doorbijten, volhouden, geduld. Jezus’ leven zelf is er illustratie bij.  Mocht u geloven of overwegen te gaan geloven vanwege het succesvolle leven dat u als gelovige te wachten staat, dan is deze tekst een waarschuwing om ter harte te nemen. En we zien het ook in het leven van degenen die de vraag stelden: Jacobus was de eerste martelaar – zie Handelingen 12. Johannes werd gemarteld en stierf oud, maar alleen, op een gevangeniseiland. Ver van alles en iedereen. Die weg hoeft niet iedereen te gaan. Gelukkig niet. Maar ’t kán wel.

Jezus vertelt hier over de richting van het leven van een gelovige. Hoe moet het zijn bij gelovigen? Wie groot wil worden onder u, die zal dienaar zijn. En die onder u de eerste wil zijn, zal aller slaaf zijn. Het roer moet om. U bent geen dienaar meer van macht, succes en beloning, maar van de ander. Nou. De moed zou je in de schoenen zinken. Daar kun je het mee doen.

Nee. Daar hoeft u het niet mee te doen. Let u alstublieft bij het lezen van het evangelie altijd goed op Jezus. Waar Hij is. Wat Hij doet. Wat Hij zegt en hoe. Het begint al bij de start van dit verhaal. Jezus gaat vóór. Hij neemt zijn mensen terzijde. Hij veroordeelt niet. En hij drinkt de beker eerst. In Getsemane drinkt hij de beker alleen. En niet veel later, links en rechts van hem hangen niet veel later twee moordenaars. Geen Jakobus en Johannes. Jezus doet dat voor hen, voor ons. Ook vanwege onze grote woorden. Hij zegt ons aan het einde van dit Schriftgedeelte: Ik ben niet gekomen om Mij te láten dienen, maar om te dienen. En om mijn leven te geven als een losprijs voor velen. Het woord losprijs dat hier gebruikt wordt, wordt gebruikt als term voor het loskopen van slaven. Het leven met Jezus is een leven dat een vrij leven is. Het is bevrijd van zinloosheid, maar ook van eerzucht, drang naar persoonlijk gewin, een beloning, lust naar macht. Dat alles kan je leven verzieken; in het groot, maar ook in het klein. De macht willen hebben over je naaste – eisen stellen aan je man, je vrouw, je kind, je vader, moeder, je vrienden, of wie dan ook. Greep willen hebben op hoe het moet gaan. In je werk, bij je vrienden, je relaties, zelfs je geloof. Maar zo moet het onder ons niet zijn. Jezus wijst een weg die veel hoger is en veel dieper gaat.

Probeert u zich de ogen van Jezus eens voor te stellen als hij reageert op zijn jongens. Leest u daarin verwijt? Ik lees er vriendschap in.

Dienaar zijn is geen passief werk. Slaaf zijn is geen geringe taak. Wij hebben het leven van Jezus als licht op hoe dat eruit ziet:  dienaar zijn. En dat is geen werk voor watjes. Let u,  bij wat u ook doet, op het werk van Jezus. Hoe Hij de dingen aanpakt.  Vrijheid is dat het doel van ons leven verlegt wordt: Jezus achterna. Daarin ligt de beloning al: in het kielzog van dit volgen. De belofte ligt er  - kijkt u maar in Jesaja 29. God liegt niet; Hij maakt zijn beloften altijd waar. De vreugde, intense vreugde die er is om het werk van Gods handen. Die moet u leren zien, daarvoor moet u door de knieën. Durft u dat? Voorbij de ondiepte van uw eigen verlangen te gaan? Durft u in uw gebed te vragen naar wat God wil? Voorbij wat u wilt? Durft u te springen? U springt recht in de armen van de beste vriend die u maar kunt wensen. Een die alles voor u over heeft. Een die weet wat werkelijk goed voor u is. Hij is u voorgegaan en wil en kan en zal u met werkelijk alles helpen.

De doop waar Jezus over spreekt, leidt ook tot een nieuw leven. Tot opstanding. Nu al in dit leven, en dwars door de dood heen.  God geve u dat, door zijn Heilige Geest.

Amen

terug
 
 
Onvoorwaardelijke liefde
Diaconie verdubbelt de opberngst voor deze veertigdagenactie (Wie zijn wij-Werkgroep ZWO).
 
Jeugdmuziekdagen 2018
In Zwolle van 10 t/m 12 mei (meer onder Nieuws-Later dit jaar)
 
Foto's (oud) Enspijk
Het de bedoeling om in de Dorpskamer een verzameling (oude) foto’s van Enspijk en haar inwoners aan te leggen. meer
 
Moldavië 2018
POZM-POZA gaan weer naar Moldavië (Jeugd-Specials voor het laatste nieuws), Hun nieuwe actie: verkoop van rookworsten.
 
Talenten gezocht!
De kerkenraad is naarstig op zoek naar talenten.
Er zijn een aantal vacatures ontstaan  binnen onze gemeente, in de kerkenraad, maar ook daarbuiten, zoals een ouderling en iemand die het paasontbijt coördineert.
  meer
 
Behoefte aan een gesprek?
We willen een (t)huis bieden. Dat betekent ook: omzien naar elkaar, openstaan voor elkaar, elkaar opzoeken. Lees verder onder Wie zijn wij?-Pastoraat of stuur een mail naar
 
 
Trouwen?
Zijn er trouwplannen? Denk ook op tijd aan kerkgebouw en dominee.
  meer
 
Dopen?
Een kindje geboren? Laat het ons weten, zeker als je het kindje wilt laten dopen.
  meer
 
ANBI
Bekijk de ANBI gegevens van onze diaconie (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 11 mei 2017)
Bekijk de ANBI gegevens van onze gemeente (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 1 juni 2017)
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.