Verloren en gevonden Verloren en gevonden

door ds. Neely Kok
Preek bij Lucas 15: 11-32 op zondag 10 maart 2013,
4de zondag in de veertigdagentijd

Als Jezus gelijkenissen vertelt
dan vertelt hij daarmee iets wezenlijks
over de conditie van de mens
wie zijn wij
wie ben ik
wie ben jij
in het diepst van je ziel
Jezus zegt in deze gelijkenis
je loopt verloren rond
en wat een vreugde als je je laat vinden
dat is wie wij zijn
mensen die verloren lopen
en die Goddank gevonden worden

Verloren en gevonden worden
Dat zijn dus de kernwoorden
in de drie gelijkenissen
Die Jezus vertelt
eerst een verhaal over een schaap
dat verloren is geraakt
maar dat na wat zoeken gevonden wordt
dan één over een muntstuk dat kwijt is
het hele huis op z’n kop gezet
en gelukkig, daar ligt ‘ie!
En dan deze gelijkenis
Over die vader die twee zonen had

Een schaap en een muntstuk kun je zoeken
die hebben geen vrije wil
maar mensenkinderen
zijn vrij
zonen en dochters
van de Eeuwige zijn wij
en wij zijn vrij
vrij om thuis te blijven
maar ook vrij om te gaan
En dan lijkt het erop
dat de zoon die thuisblijft
dichtbij de vader blijft
daardoor niet verloren loopt
noch gevonden hoeft te worden
en de zoon die weggaat
die zijn vader verlaat
volstrekt verloren loopt
en Goddank tot inkeer komt
waardoor hij gevonden kan worden

Toch zit het wat ingewikkelder
Uit deze gelijkenis blijkt
als je goed kijkt
dat allebei die zonen verloren lopen
die ene natuurlijk heel erg duidelijk
hij vraagt alvast de erfenis
en gaat daarmee vrolijk op pad
Als je geld hebt maak je wel vrienden
Dat is vaak niet zo moeilijk
Maar als het geld op is
Kom je bij de varkens terecht
vieze onreine beesten
in de ogen van de joodse hoorders van Jezus’ verhaal
kun je als joodse jongen
nog dieper zinken
dan bij de varkens terecht te komen
die knul is verloren
dat zie je zo

Maar nou die andere zoon
dat lijkt zo goed te gaan
hij is de zoon die het goed doet
hij blijft thuis
dichtbij zijn vader
als hij zo doorgaat zal hij vast het bedrijf overnemen
Het kan niet anders
Of met die jongen komt het wel goed
Op welke manier zou hij verloren lopen?
Maar waar die jongste zoon
Openlijk afstand neemt
En zijn eigen weg gaat
Neemt de oudste zoon
Innerlijk afstand
Je voelt het in het laatste deel van het verhaal
Hij gaat niet naar binnen
het huis van zijn vader in
En als zijn vader zegt: je broer hier was dood..
Stromen de bittere verwijten van zijn lippen
Zijn jongere broer is zijn broer niet meer
Want hij zegt: die zoon van u
En hij zet zichzelf in de rol van knecht
Van werknemer
Door tegen zijn vader te zeggen
‘al zoveel jaar dien ik u
(werk ik voor u..)
Nooit heb ik een gebod overtreden..’
Door thuis aan het werk te blijven
En dat kennelijk zonder veel plezier te doen
Dat zelfs als een soort verplichting te ervaren
Is hij misschien wel verder van zijn vader vandaan geraakt
Dan die reizende losbol
Die bij de varkens kwam te zitten
Maar die daar op dat dieptepunt
Wel tot inkeer kwam
En dacht: een zoon mag ik niet meer heten
Maar als dienstknecht maak ik misschien nog een kans..

Laten we nog even de setting voor ons halen
Waarin Jezus deze gelijkenis vertelt
mopperende farizeeërs en schriftgeleerden
omdat Jezus omgaat
ja zelfs eet met zondaars en tollenaars
die zullen er vast ook wel bij gestaan hebben
toen Jezus deze gelijkenis vertelde
de oudste zonen die bitter mopperen
omdat die jongste zonen
die zoveel op hun kerfstok hadden
in genade aangenomen worden
door een barmhartige God
Als die foute lieden binnen aan tafel mogen zitten
Verliezen die goede en trouwe zonen
Hun eetlust
Ze ontsteken in woede
En willen niet eens meer naar binnen
Als het zo moet
Dan hoeft het van hun niet meer
Ook voor hen komt de vader naar buiten
Verbaasd over hun woede
Jullie zijn toch mijn zonen
Ik ben toch jullie vader
Niet je Heer en Meester die jullie gebiedt
Zoals je dat met knechten en werknemers doet
Jullie gaan me toch niet vertellen
Dat je je een soort knechten voelt
En dat je alleen maar uit plichtsbesef
Voor mij gewerkt hebt
Jullie zijn kind aan huis bij mij
Alles wat van mij is is ook van jullie
En het zijn geen vreemden die thuisgekomen zijn
In het vaderhuis
Het zijn jullie broers

Voor trouwe kerkgangers
blijkt dit gedeelte over de oudste zoon
vaak ook een moeilijk verhaal
Voor iedereen die in de kerk
Trouw aan het werk is
Daar veel tijd en energie in stopt
Dat daar stiekemweg niet insluipt
Dat je verloren gaat lopen
Omdat je denkt dat je een soort slaaf bent
Waar God z’n geboden aan opdraagt
Die je maar hebt te doen
Of dat je meent dat je dáárdoor rechten hebt
Die anderen niet hebben
Omdat die het recht van het kind zijn
verbeurd lijken te hebben
Let erop
Dat je er plezier in houdt
Om zo dicht bij de vader te blijven
De vreugde van het
Kind-aan-huis-zijn bij God
Dat je niet bitter wordt
Als anderen
die een heel andere weg gelopen hebben
er ook bij mogen horen
Kun je er blij om zijn
dat ook anderen erbij mogen horen van God
Kunnen wij het aan
Dat de hemel feest viert om
Mensen die zich bekeren
Van een verkeerde weg
En dat God die ver tegemoet komt
Dat wanneer zij hun fouten opbiechten
Hun ontluisterde leven aan de Eeuwige onthullen
Die biecht hen van de lippen gekust wordt
En zij onthaald worden
Als zonen en dochters van de Barmhartige God
mensen een scheve schaats gereden hebben
een verkeerde afslag genomen
een misdaad begaan
een slechte start gehad hebben
Zij weten vaak heel goed wat eraan schort
En willen werkelijk een nieuwe start maken
Lukt het om blij te zijn
Samen met hen
Om Gods genade
Voor hen
EN voor ons

Deze zondag heet ‘Laetare’ verheug je
Het licht van Pasen
Van het nieuwe leven
Van de opstanding
Schijnt door het paars heen
licht en nieuw leven
voor alle mensen die verloren lopen
deze gelijkenis van Jezus leert ons
dat er geen categorie is
die aangewezen kan worden
als bij voorbaat verloren
en een andere categorie als
bij voorbaat gevonden
uiteindelijk zijn wij mensen allemaal
zonen en dochters van God
ieder met onze eigen levensweg
God ziet iedereen met liefde aan
Zonen en dochters die van het pad af geweest zijn
En zonen en dochters die trouw gebleven zijn
Iedereen is uitgenodigd op het grote feest
Het doet me denken aan dat lied:
Amazing grace how sweet the sound
That saved a wretch like me
I once was lost but now I ‘m found
Was blind but now I see
Wonderlijk en zoet is Gods genade
Ik was verloren
Maar nu ben ik gevonden
Ik was blind dat ik maar nu zie ik het
Iedereen mag binnen bij Gods feest

terug
 
 
Stichting Wijdekerk

LHBT’ers zijn bij ons gewenst in de kerk, Lees verder onder Wie zijn wij-Bovenplaatselijke organisaties.
 
 
In onze dorpen
Samen doen in Enspijk en DOP (Dorpsontmoetingspunt) in Deil en Soos 60+
  meer
 
Jaarmarkt Deil
Jaarmarkt Deil groot succes en blijft voorlopig bij de scheepswerf. Lees verder Wie zijn wij-Kerkbeheer
 
 
Geslaagde dorpsmarkt Enspijk
Lees verder: Wie zijn wij-Kerkbeheer.
 
Moldavië 2018
POZM-POZA gaan weer naar Moldavië, hun laatste actie is op 27 mei (Jeugd-Specials)
 
Talenten gezocht!
De kerkenraad is naarstig op zoek naar talenten.
Er zijn een aantal vacatures ontstaan  binnen onze gemeente, in de kerkenraad, maar ook daarbuiten, zoals een ouderling en iemand die het paasontbijt coördineert.
  meer
 
Behoefte aan een gesprek?
We willen een (t)huis bieden. Dat betekent ook: omzien naar elkaar, openstaan voor elkaar, elkaar opzoeken. Lees verder onder Wie zijn wij?-Pastoraat of stuur een mail naar
 
 
Trouwen?
Zijn er trouwplannen? Denk ook op tijd aan kerkgebouw en dominee.
  meer
 
Dopen?
Een kindje geboren? Laat het ons weten, zeker als je het kindje wilt laten dopen.
  meer
 
Privacy
Voor de Privacyverklaring van de Protetstantse Gemeente Deil - Enspijk: privacyverklaring
 
ANBI
Bekijk de ANBI gegevens van onze diaconie (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 7 juni 2018)
Bekijk de ANBI gegevens van onze gemeente (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 1 juni 2017)
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.