Elke dag gezegend Elke dag gezegend

door ds. Klaas Touwen
Preek bij Romeinen  8,12-17 op zondag 25 mei 2018

Lieve Gemeente
 
Het is vandaag zondag Trinitatis,
de gouden zondag van de heilige Drievuldigheid.
 
Daar wordt vaak een rekenkundige puzzel van gemaakt,
maar dat is niet de bedoeling.
Het gaat erom wie God is.
 
Ja heus, wij bidden allemaal tot dezelfde God,
joden, christenen, moslims,
en in duizend schietgebedjes de wereld rond,
Multatuli met zijn: ‘O God, er is geen God’,
het gebed is er eerder dan het geloof.
 
Wij bidden tot dezelfde God,
maar de ene God is de andere niet.
 
Het christendom gelooft niet in een opperwezen,
hoog en droog boven alles verheven,
Zeus op de Olympus.
Het christendom gelooft niet in de Albedil,
ongenaakbare god in zijn ivoren toren,
de totalitaire god van onze luchtkastelen,
met onze droomwensen van almacht en eeuwigheid als zijn eerste kenmerken.
 
De God die zich aan Mozes openbaart,
die zich te kennen geeft in de doornstruik in de woestijn
die opvlamde, in brand stond
en toch niet door het vuur werd verteerd,
is de barmhartige, trouwe God.
Zijn almacht is zijn barmhartigheid.
Zijn eeuwigheid is zijn trouw.
 
Zijn naam is een raadsel:
Ik ben die ik zijn zal,
die is en die was en die komt,
Hij openbaart zich en hij verhult zich,
hij geeft zich te kennen en hij verbergt zich,
hij komt en hij gaat,
hij trekt zijn spoor, je kunt hem niet betrappen.
‘Heer, onze Heer, hoe heerlijk is uw naam in de geschiedenis’,
zingt Psalm 8,
dus in wat geschiedt, gebeurt, van kracht is, ondervonden wordt.
 
Wij hebben werkwoorden nodig om van God te spreken:
Ik ben die ik zijn zal,
die is en die was en die komt,
Wij kunnen niet met één woord volstaan’,
Ja, dat ene woord kunnen wij zelfs wel missen,
het misleidende en verwarrende,
zoveel misverstand oproepende  woordje ‘god’,
Willem Barnard zegt: ‘een drieletterwoord dat past op elke schutting.’
 
Maar ‘Vader’, ‘Abba’, dat kunnen wij niet missen,
want ‘Vader’ is een relatiewoord,
zodra je hem als Vader aanroept
is hij de Vader van heel de schepping
en ben jij zijn kind.
 
En zodra je hem als de Zoon aanroept,
de eeuwige Zoon,
is hij je allernaaste geworden
en ben jij zijn broeder of zuster.
 
En zodra je haar als de Geest aanroept,
is zij zelf de adem onder jouw stem
en het gebed dat brandt in je hart.
 
Wij geloven niet in een monolithische God,
niet de God van wat Nietzsche noemde ‘het monotonotheïsme’,
Wij spreken van de heilige Drievuldigheid Gods
om, uit te drukken dat Hij in zichzelf gemeenschap is:
Vader, Zoon en heilige Geest
uit is op communicatie, communie, gemeenschap,
dat hij ons binnenleidt in een netwerk van verhoudingen,
een relationele werkelijkheid:
de Vader is de Zoon genegen,
de Zoon geeft de Geest,
de Geest richt alle harten in ootmoed en gebed tot de Vader.
de Geest drijft de Zoon voort,
de Zoon roept al onze wanhoop en verbijstering bij elkaar:
‘Vader, uw wil geschiede’
daar moet je om bidden, omdat kennelijk in al wat ons overkomt,
of in de streken die wij elkaar leven,
zijn wil niet geschiedt,
de Vader zendt zijn Geest uit over al wat leeft.
 
Het woordje ‘god’ kunnen wij wel missen,
de heilige Drievuldigheid niet,
want al deze betrekkingen tussen de Vader, de Zoon en de Heilige Geest,
wordt steeds een uitnodiging gedaan om aan te sluiten, in te haken,
om deel uit te maken van dat gebeuren, die werkwoorden, die onderlinge genegenheid van de Vader, de Zoon en de Geest.
 
In het nieuwe Liedboek staat een lied,
het is ons nu nog te moeilijk, misschien goed voor volgend jaar,
dat zegt: ‘Dans mee, met Vader, Zoon en Geest, kom binnen in hun kring.’
 
***
 
Maar wij zijn al binnengetreden in hun kring.
Zij hebben hun naam al op ons gelegd:
‘in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest’
toen wij zijn gedoopt.
 
Telkens als wij elkaar zegenen
‘in de naam van de Vader en de Zoon en de Geest’,
worden wij teruggebracht bij de genade van onze doop,
dat eerste begin van geloof, hoop en liefde,
het is de doopformule.
 
Je staat daarmee niet meer op naam van je ouders,
op naam van je DNA,
op naam van je burgerservicenummer,
niet het genoom is jouw geheim,
niet jouw plaats in de samenleving als consument of human resource
is jouw waardigheid,
jij staat op naam van de Vader, de Zoon en de Geest,
jij leeft op kracht van de Drievuldigheid Gods.
jij roept: Abba,Vader,
je bent geheiligd door de Zoon,
de Geest drijft jou voort.
 
***
 
‘In de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest’
Velen van u hebben verleden week naar the Royal Wedding gekeken,
of er en paar flarden van meegekregen,
de mooie preek van bisschop Michael Curry.
Telkens weer die zegenwoorden: Father, Son, Holy Spirit
en ook de gebaren daarbij.
 
Het was een protestantse dienst
met de anglicaanse aartsbisschop van Canterbury
Justin Welby als hoofdcelebrant
en die episcopaalse bisschop als predikant.
 
Voordat hij begon te preken
bekruiste Michael Curry zich,
met het oog op de taak die hem wachtte
deed hij een beroep op de genade van de doop.
 
En natuurlijk, de huwelijkszegen, werd ontvangen met een kruis,
want er is geen andere zegen ons gegeven.
Je kunt niet buiten het kruis om leven als een gezegend mens.
 
Ik moet dat beter uitleggen,
want er heerst veel verwarring over
en ook onbekendheid.
 
Het gewone woord voor ‘zegenen’ is in het Latijn
is benedicere, voor elkaar ten goede spreken,
Wij kennen dat uit onze liederen: ‘Uw lieve naam gebenedijd’.
 
Of anders kennen we het wel van het tegendeel, maledicere,
lelijke woorden spreken,
als ik bij het inrichten van de pastorie met de hamer op mijn duim sla:
dat vermaledijde ding!
 
Maar in het kerklatijn is er een woord bijgekomen: signare.
Dat is: iets in een bepaald teken (signum) stellen.
Welk teken? In het teken van het kruis,
waarvan de apostel Paulus schrijft:
‘Ik moge ervoor bewaard blijven in iets anders te roemen
dan in het kruis van onze Heer Jezus Christus’ (Galaten 6,14).
 
Het woord signare is vervolgens
verbasterd tot segnen in het Duits
en ‘zegenen’ in het Nederland.
 
Die zegen ontvang je inderdaad niet alleen met woorden
maar ook met een teken.
Aan het eind van de dienst, bij de zegen,
tekent de predikant een kruis over de gemeente.
Of je doet het zelf: je slaat een kruisje.
‘Zegen’ is onlosmakelijk met dat ‘teken’ (signum) verbonden.
 
Ook in je persoonlijk gebed.
De Protestantse Kerk in Nederland draagt een eenvoudige orde aan
waarmee je je eigen gebeden ’s morgens, ’s middags en ’s avonds
vorm kunt geven.
Daarin staat op bepaalde momenten een + aangegeven:
‘Hier kan men ‘een kruis slaan’,
ten teken ervan dat men zijn leven onder de orde van het kruis stelt.’
 
En, zeg ik erbij: het brengt je terug bij de genade van de doop,
die is als een jas, die jou past,
waarin jij dagelijks hebt te gaan.
 
Achterop de orde van dienst heb ik een fragment opgenomen
uit de belijdenisgeschriften van de Protestantse Kerk in Nederland,
uit de Grote Catechismus van 1529, dus twaalf jaar na de Reformatie.
 
In zijn bespreking van het tweede gebod:
‘Gij zult de naam van de Heer, uw God, niet misbruiken’,
gaat Maarten Luther na het ‘ijdel gebruik’
ook in op het goede gebruik van Gods naam.
 
Hij wil ‘… dat men zich eraan went
dagelijks God ziel en lichaam aan te bevelen,
ook vrouw, kind en personeel en wat wij hebben
tegenover alle mogelijke noden.
Daarom zijn de gebeden vóór en na tafel
en andere gebeden ’s avonds en ’s morgens ontstaan en gebleven;
ook de oefening der kinderen om zich met het kruisteken te zegenen,
als men iets verschrikkelijks of afschuwelijks ziet of hoort,
en zegt: ‘Here God, bewaar mij’, ‘Help, lieve Heer Christus’,
of iets dergelijks.’
 
Wat me eraan opvalt is dat hij zegt: deze zegen van leven
‘in de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest’
hoort bij het ‘dagelijks’ leven
en het valt me op dat hij het bijna terloops noemt
bij al die onnadrukkelijke, onbedachte  woorden die je zonmaar ontglippen:
‘O mijn God’.
 
Dat is het goede gebruik van Gods naam.
Het ontglipt je, je denkt er nauwelijks bij na.
Het zit zo diep in je systeem
dat het komt met een zucht en een vloek: ‘Jezus Christus’,’
dat is het goede gebruik van Gods naam,
zo dichtbij.
 
Luther noemt de dingen die ook na de reformatie zijn ‘gebleven’.
En daarbij hoort ook dat kruisteken.
Hij maakt er geen punt van,
de charme van dit stukje is juist het argeloze spreken, onbelast,
kennelijk ook onweersproken:
dat je dat als ouders je kinderen moet meegeven.
 
Op deze gouden zondag Trinitatis
vieren we dat heel de schepping is opgenomen
in de gemeenschap van de Vader, de Zoon en de Geest.
 
En dat het eerste woord dat van Godswege jou is toegezegd
een zegen is, ontvangen bij de doop,
In de Naam van de Vader, en de Zoon en de heilige Geest,
de genade van de doop, daar kun je een leven lang mee toe.
 

terug
 
 
Jaarmarkt Deil
op 1 september,
inzameling maandag 27 augustus vanaf 18.00 uur
(klik hieronder voor volledige poster)
 
Geslaagde dorpsmarkt Enspijk
Lees verder: Wie zijn wij-Kerkbeheer.
 
Moldavië 2018
POZM-POZA gaan weer naar Moldavië, hun laatste actie is op 27 mei (Jeugd-Specials)
 
Talenten gezocht!
De kerkenraad is naarstig op zoek naar talenten.
Er zijn een aantal vacatures ontstaan  binnen onze gemeente, in de kerkenraad, maar ook daarbuiten, zoals een ouderling en iemand die het paasontbijt coördineert.
  meer
 
Behoefte aan een gesprek?
We willen een (t)huis bieden. Dat betekent ook: omzien naar elkaar, openstaan voor elkaar, elkaar opzoeken. Lees verder onder Wie zijn wij?-Pastoraat of stuur een mail naar
 
 
Trouwen?
Zijn er trouwplannen? Denk ook op tijd aan kerkgebouw en dominee.
  meer
 
Dopen?
Een kindje geboren? Laat het ons weten, zeker als je het kindje wilt laten dopen.
  meer
 
Privacy
Voor de Privacyverklaring van de Protetstantse Gemeente Deil - Enspijk: privacyverklaring
 
ANBI
Bekijk de ANBI gegevens van onze diaconie (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 7 juni 2018)
Bekijk de ANBI gegevens van onze gemeente (goedgekeurd tijdens de kerkenraadsvergadering van 1 juni 2017)
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.